Berichten

Het jaarverslag van het Rotterdams Milieucentrum

Hieronder het jaarverslag 2020 van het Rotterdams Milieucentrum. We hebben met een kleine club medewerkers en veel enthousiaste vrijwilligers weer veel gedaan in een jaar dat anders was dan alle voorgaande jaren. Van Gezond Verkeer tot de parkenmaand, van milieucoachcursussen, Plan Boom tot wormenhotels en de DakAkker. Blader hier onder eens door ons verslag heen (met mooie foto’s van Karin Oppelland en Tom Pilzecker). Je kunt het verslag ook onder aan de pagina downloaden als pdf..

Met dank aan onze sponsors en financiers: De Postcode Loterij, de Provincie Zuid Holland, de gemeente Rotterdam, de stichting Droom en Daad, het Elise Mathilde Fonds en Bevordering Volkskracht. 

Het verslag als PDF:
RMC_werkverslag.1MB.2020

Nieuwjaarsbijeenkomst van het Rotterdams Milieucentrum

Geen Groeneconferentie vorig jaar vanwege de coronamaatregelen maar wel een nieuwjaarsbijeenkomst van het Rotterdams Milieucentrum. Vrijdag 22 januari werd de bijeenkomst uitgezonden via ZOOM en op Facebook vanuit de studio van de ‘Ruimte voor ideeën’. 

Bekijk de hele bijeenkomst terug op het filmpje:

(Hieronder het verslag gemaakt door Stéphan Lam, voorzitter van de GROENE T)

Wat als eerst opvalt: wat zijn er prachtige initiatieven in Rotterdam om de stad groener en biodiverser te maken! Een kort terugblik, waarin we geleerd hebben dat ‘gewoon doen’ werkt, mensen echt wel in beweging te krijgen zijn én dat vele kleine beetjes bij elkaar impact kunnen maken.

Column Inge Janse

Inge Janse trapt af met een column. Hij pleit voor de boombond, waar iedere Rotterdam een boom toegewezen krijgt. Zo kun je ‘bonden’ met de boom. Een relatie aangaan. Als de boom dood gaat, dan gaat het hout naar jou. Voor je eigen doodskist. Of een wiegje. Overlijd jij eerder dan de boom? Dan komt er een prachtig plakaat op de boom, voordat de boom naar een andere Rotterdammer gaat. Komt de boom in de schaduw te staan door een megalomaan bouwproject te staan, dan mag je voor jouw boom opkomen. Als we relaties aangaan met bomen, dan wordt de stad vanzelf groener. Lees de volledige column hier.

Plan Boom

Max Zevenbergen van Plan Boom vertelt dat er 1 biljoen bomen nodig zijn om opwarming van de aarde tegen te gaan. Plan Boom is een landelijk project dat daar een steentje aan bij wil dragen en heeft de ambititie om 10 miljoen bomen te planten in Nederland. Dit helpt hoeveelheid CO2 te verminderen. Ook wordt Nederland op die manier mooier en groener. Plan Boom werkt samen met Rotterdams Milieucentrum. In de regio Rijnmond moet Plan Boom nog wel op stoom komen, omdat er nog weinig plekken zijn waar je een boom kwijt kunt. De ambities voor Rotterdam is  veel bomen aanplanten zodat de stad mooi groen wordt en de stad aantrekkelijker wordt. Voor zowel bewoners als bezoekers. Meer op planboom.nl.

Cooldowncity

Charlotte van der Heijden heeft Cool down City opgericht. Met Cool Down City moedigt ze Rotterdammers aan om hun stad zelf met bomen te verkoelen. Dit doet ze door bomen te verzamelen, ze gratis weg te geven, mensen te inspireren en ze te informeren. Zij wil dat mensen meer met bomen aan de slag gaan. Daarom heeft ze in een jaar tijd al meer dan 1.000 bomen uitgedeeld aan Rotterdammers. Die komen terecht in tuinen, op balkons en op dakterassen. Ze geeft tips over hoe bomen daar kunnen groeien. Door deze activiteit krijgt ze ook een goed beeld wat Rotterdammers graag willen, zoals bomen die veel schaduw geven. Haar ambitie? Dat er meer bomen geplaatst worden en dat mensen leren over bomen. Om dit te verwezenlijken heeft ze de Bomenparkeerplaats bedacht, waar mensen in hun eigen wijk bomen kunnen brengen en halen. Heb je iets groens dat je weg doet? Cool Down City neemt het aan en deelt het vervolgens weer uit. Meer op cooldowncity.com.

Charlotte heeft in deze bijeenkomst De Groene Vogel 2020 uitgereikt gekregen door wethouder Wijbenga. Omdat zij met een typsich Rotterdamse aanpak (gewoon doen) Rotterdammers aan elkaar wist te verbinden waardoor de stad groener is geworden.

Wandelende bomenecyclopedie

Ronald Loch wordt ook wel de wandelende bomenencyclopedie  of bomendokter genoemd. Hij is aangesloten bij stadsbeheer Rotterdam. ooit had hij de ambitie om boswachter worden, dat is nooit gelukt. Wel is hij na zijn schooltijd gaan werken bij een aannemer in de boomverzoring. Nu werkt hij voor stadsbeheer. Inmiddels houdt Ronald zich al 35 jaar bezig met bomen en kent als geen ander de ‘lichaamstaal’ van de bomen. Hij inspecteert bomen en krijgt op die manier wel eens wat kritiek te verduren. Hij moet dikwijls uitleggen hoe een boom ervoor staat. Dit doet hij door bomen te vergelijken met mensen. Net als mensen worden bomen ook ouder en gaan gebreken vertonen. Dan houdt het voor de boom op. De boodschap overbrengen is soms een lastige, maar Ronald weet dit goed te onderbouwen door argumenten. Ronald vind dat ieder met elkaar in gesprek moet blijven en is dit ook met organisaties als De Bomenridders. Uiteindelijk, zegt hij, heeft iedereen hetzelfde gemeenschappelijke doen: de stad groen hebben en groen houden.

Ronald heeft in deze bijeenkomst De Groene Pluim 2020 ontvangen, de prijs voor de ‘groenste overheidsdienaar’.

Coöperatie Ondergrond

Max de Korte is van Coöperatie Ondergrond. Deze Coöperatie ontwikkelt voedselbossen en op voedselbosprincipes gebaseerde eetbaar groene plekken in en om de stad. Ze bestaan nu één jaar, maar als sociale ondernemers zijn de mensen van Ondergrond al zo’n 8 tot 10 jaar bezig met dit onderwerp. Max legt uit wat voedselbossen zijn. Dit zijn verzamelingen van struiken en bomen. Hier wordt het principe van diversiteit toegepast. Het is een kennisintensief systeem dat op lange lange termijn zelfbehoudend moet zijn. Na 5-10 jaar begint het op te leveren. In Rotterdam is  Coöperatie Ondergrond in Kralingen begonnen. Inmiddels zijn er in de stad zo’n 15 locaties aanwezig, die met elkaar 2,5 hectare bestrijken. Max geeft aan dat het pionieren is, waarmee de wijsheid van vroeger wordt gecombineerd met de wetenschap van nu. Max wil de wereld veranderen. Een belangrijke plek om te beginnen is volgens hem de stad. Om aan grond te komen werken ze samen met SKAR en het Arboretum samenwerkingen. Er zijn nog veel plekken in de stad die voor de lange tijd zijn te vergroenen zijn. Denk hierbij ook aan mensen die het principe in eigen tuin willen toepassen. Max besluit te vertellen dat planten net als mensen beter functioenren in een groep. Daarom gaat het niet alleen over bomen planten, maar  ook om het aanleggen van ecosystemen aanleggen. Het ecosysteem gaat dan vanzelf haar werk doen. Meer op ondergrond.eu.

Rotterdams Milieucentrum

Patrick van Klink van het Rotterdams Milieucentrum vertelt over de successen van afgelopen jaar. Ondanks Corona zijn er tien wormenhotels geplaatst en is er in 2021  zicht op meer plaatsingen. Ook vertelt hij over de Parkenmaand, waar  – samen met andere mensen en organisaties – meer dan 100 activiteiten zijn georganiseerd. Juist daar ligt volgens hem ook de kracht. het Rotterdams Milieucentrum wil het vooral niet vóór mensen doen, maar wil mensen betrekken en hen in beweging krijgen. In december zal de Groeneconferentie als het goed is gewoon weer doorgaan.

22 januari 2021

Met dank aan Stéphan Lam, voorzitter van de GROENE T

 

 

 

 

 

 

Columnist Inge Janse pleit voor een Rotterdamse BOOMBOND

In zijn nieuwjaarscolumn 2021 pleit Inge Janse voor een BOOMBOND. De jaarlijkse column van Inge werd dit keer niet uitgesproken tijdens de Groeneconferentie maar tijdens de online nieuwjaarsbijeenkomst van het Rotterdams Milieucentrum op vrijdag 22 januari die helemaal in het teken stond van ‘meer bomen voor Rotterdam’.

Je kunt de column van Inge hieronder in zijn geheel lezen:

De Rotterdamse Boombond

Column van Inge Janse uitgesproken tijdens de nieuwjaarsreceptie van het Rotterdams Milieucentrum op vrijdag 22 januari 2021.

Schoonheid. Schaduw. Vogels. Verkoeling. Koolstofconsumptie. Klimaatbeheersing. Waterbuffer. Windbreker.

Dat en meer. Dat bieden bomen!

Nogal wiedes dat er steeds meer initiatieven zijn om bomen te planten. Véél initiatieven. Plan Boom. Cool Down City. Meer Bomen Nu. Trees For All. Bovendien heeft de stad Rotterdam grote ambities voor het vergroenen van de buitenruimte.

Maar wie denkt door de bomen het Rotterdamse bos niet meer te zien, komt bedrogen uit. De benodigde grond voor bomen is heilig. We hebben die grond namelijk óók nodig voor parkeerplaatsen, zonnepanelen, bekabeling, windmolens, riolering, winkels, geothermie, fietspaden, waterreservoirs, uitlaatvelden, asfalt, kantoorkolossen en reclamemasten.

Oja, en dan willen we ook nog tienduizenden woningen bouwen.

In de grote rekensom die nodig is om dat alles een plek te geven, worden bomen snel uit de vergelijking weggestreept. Want wie heeft nú een boom nodig? Niemand. En dus komen bomen in de categorie die het stiefkind van elke gebiedsontwikkeling is: belangrijk, maar niet urgent – en dus ten dode opgeschreven.

Willen bomen een kans maken in de complexe algebra van de stedelijke ontwikkeling, dan moeten zij stoppen anoniem, onpersoonlijk en inwisselbaar te zijn. Bomen moeten er niet alleen vóór mensen zijn, maar ook ván mensen zijn.

Daarom pleit ik vandaag voor een gloednieuwe regeling in Rotterdam: de Boombond.

Dat zit zo.

Elke inwoner, van baby tot bejaarde, van ras-Rotterdammer tot exotische import, wordt na inschrijving in de stad automatisch de geestelijk vader of moeder van een boom.

Word je hier geboren of verhuis je de stad in, dan overhandigt de gemeente je het eigendomscertificaat voor de boom in kwestie, liefst binnen je eigen postcode. Je kunt vervolgens twee dingen doen: of tegen betaling de boom laten onderhouden (vergelijkbaar met de afvalstoffenheffing, inclusief kwijtschelding voor lagere inkomens), of dat zelf doen.

Om de Boombond zo sterk mogelijk te maken, mag je de eik, es of iep zelf een naam geven. Verder krijg je te horen op welke dag ie geplant is, zodat jij elk jaar op bijvoorbeeld 29 oktober, verkleed als eikel, de lieve zaailing een extra scheut pokon en een lekkere snoeibeurt kunt geven, plus dat je een lekkere kastanjetaart voor je buren bakt. Het is tenslotte een feestdag, nietwaar?

Administratief is de Woonbond simpel te realiseren. Zo beschikt Rotterdam over meer bomen dan inwoners dus de potentie is er. Rotterdam heeft bovendien een prachtig registratiesysteem waar al 150 duizend bomen in vermeld staan. Veld ‘eigenaar’ erbij, koppeling naar de gemeentelijke basisadministratie, en de mens-boom-relatie is een feit. En zijn er te weinig bomen? Dan kan de gemeente niet anders dan nieuwe bomen aanplanten.

Ja, ik weet het: tussen boom en daad staan wetten in de weg, en praktische bezwaren. Nóg meer kosten? Ach, lieve mensen. Wie een nieuwbouwwoning koopt, wordt zonder uitzondering gevraagd om een parkeerplaats à 30 duizend euro af te nemen, ook al heb je helemaal geen auto. Wat zijn dan een paar tientjes per jaar voor je hoogstpersoonlijke boom, van wiens voordelen jij verder helemaal gratis mag profiteren? En de bijbehorende bureaucratie? Sinds de toeslagenaffaire weten we dat de overheid als geen ander in staat is om complexe systemen op – en burgers af te tuigen, dus zo’n Boombond is slechts gekafka in de marge.

In ruil voor dat eigenaarschap verplicht de gemeente zich bovendien om jou te betrekken bij alle ontwikkelingen die jouw chlorofiele kind aangaan. Moet je boom verplaatst worden vanwege werkzaamheden? Gaat je boom minder zon ontvangen door een megalomaan naburig hoogbouwproject? Of – God verhoede! – is je boom overleden na een gruwelijk geweldsincident van bouwvakkers, projectontwikkelaars, onderhoudsvrije-achtertuinen-fetisjisten en andere natuurlijke vijanden van de boom? Dan komt de bomenrecherche je informeren (“Meneer Janse, we hebben slecht nieuws. Mogen we even binnenkomen om daar een boompje over op te zetten?”). Ook wordt er een item aan het leed gewijd in het vaste bomenblok van Opsporing Verzocht (“De politie is op zoek naar een witte man van middelbare leeftijd met een zwart-oranje kettingzaag en een uniform van de afdeling ‘Stadsontwikkeling gemeente Rotterdam’”) en krijgen delinquenten een levenslang verbod op de aankoop en het gebruik van hout en/of bladeren.

En niet alleen je leven wordt leuker met de Boombond; zelfs je dood gaat erop vooruit. Overlijd jij eerder dan je boom? Dan wordt deze voorzien wordt van een naamplaat van jou, de meest recente vader of moeder van de boom in kwestie, voordat ie naar zijn nieuwe baasje gaat. En gaat je boom eerder dood dan jij? Dan kun jij nog één keer profiteren van zijn vruchten: je zaagt er alvast planken van voor je doodskist, je hakt de boom in stukjes voor brandstof in het crematorium, of – voor de minder morbide eigenaren – je laat er een leuk wiegje van timmeren voor een toekomstige eigenaar van de nieuwe boom die jou wél overleeft.

Aan de vruchten kent men de boom, en dus kennen we hopelijk over een paar jaar aan de bomen ook de stad. Met dank aan de Boombond.

Rotterdam 22 januari 2021 – Inge Janse www.uitgewikkeld.net

Groene Vogel 2020 naar Cooldowncity, de Groene Pluim voor Ronald Loch

Vrijdagmiddag 22 januari, werden tijdens de online nieuwjaarsbijeenkomst van het Rotterdams Milieucentrum de jaarlijkse prijzen ‘Groene Vogel’ en ‘Groene Pluim’ uitgereikt (voor het jaar 2020). De Groene Vogel vrijwilligersprijs (sinds 2004) werd uitgereikt door de wethouder buitenruimte Bert Wijbenga en de Groene Pluim (sinds 2005) door de voorzitter van het milieucentrum Patrick van Klink.

(Onderaan dit artikel zijn de juryrapporten te downloaden als pdf.)

Groene Vogel 2020

De Groene Vogel prijs voor het groenste vrijwilligersinitiatief in 2020 ging naar Charlotte van der Heiden van het initiatief ‘Cool Down City’.

Groene Pluim 2020

Ieder jaar gaan het Rotterdams Milieucentrum op zoek naar een bijzondere overheidsdienaar. Een bestuurders, ambtenaar of wetenschapper die een bijdrage biedt aan een groene en duurzame stad. We kennen jaarlijks deze overheidsdienaar de ‘Groene Pluim’ toe als blijk van waardering voor zijn of haar groene inzet voor Rotterdam. 22 januari werd de Groene Pluim uitgereikt aan bomendokter Ronald Loch (Stadsbeheer Rotterdam).

Kunstwerk en geldbedrag

De prijzen bestaan uit een kunstwerk van beeldend kunstenaar Jan Meijer en de Groene Vogel vrijwilligersprijs wordt vergezeld door een geldbedrag te besteden aan het vrijwilligersinitiatief.

De juryrapporten:

JURYRAPPORT.1.GROENEPLUIM.2020

JURYRAPPORT.1.GROENEVOGEL.2020

De GroeneVogels en GroenePluimen door de jaren heen …

Vrijdag 22 januari wordt tijdens de online nieuwsjaarbijeenkomst weer de Groenevogel en de Groenpluim uitgereikt. Dit jaar door wethouder Wijbenga. Tijdens de Groeneconferentie 2019 ging de Groene Vogel de prijs voor de groenste vrijwilliger(s) van de Roze Brigade in het Park 1943 en het Zelfregiehuis. Aanmelden voor deze online bijeenkomst op 22 januari kan via www.bomenvoorrotterdam.nl. We gaan om 14.30 uur van start.

De Groenevogel erkenning geven aan mensen in de stad die zich hard inzetten voor groen, duurzaamheid en het milieu. De vogel werd in 2004 voor het eerst uitgereikt.

De Groene Pluim is een prijs voor de groenste ‘overheidsdienaar’ van het jaar en werd in 2005 voor het eerst uitgereikt. De prijs ging in 2019 naar de wethouder duurzaamheid en luchtkwaliteit Arno Bonte (zie hieronder alle Groenevogels en Groenepluimen tot 2019). 

Overzicht van de Groene Vogels 2004 – 2019:

2004  Piet Rensen oprichter Vogelopvang de Houtsnip
2005  Jeanne van der Velden voorzitter de Bomenridders
2006  Willemien Troelstra voorzitter Milieudefensie afdeling Rotterdam
2007  22 jongeren Milieuvoorlichters
2008  Yolanda Folmer Gierzwaluwwerkgroep
2009  Nicole Hooven initiatiefneemster Rotterdamse Oogstmarkt
2010  Jan Ochtman voorzitter Stichting de Vlinderstrik
2011  Jan de Haas voorzitter Rotterdamse Parkenoverleg
2012  Alle (vrijwillige) milieucoaches van “opZuinig!
2013  Arianne Lelyveld oprichtster energiecoöperatie Blijstroom
2014  Vrijwilligers van de Voedseltuin in Rotterdam
2015  Vrijwilligers Carnissetuin
2016  Jaap Faber Huurdersvereniging IJsselmonde Lex Stello van de VVE Mullerpier
2017  Het team van het Rotterdam Klimaat Initiatief
2018  De vrijwilligers van vogelklas Karel Schot en vogelopvang de Houtsnip
2019  De vrijwilligers van de Roze Brigade & Zelfregiehuis Park 1943

Bijzondere groene ere-vogels:

2009 Ton Dorrestein, directeur Blijdorp
2009 Crista Vonkeman, (tussen 2003 en 2009 voorzitter van het Rotterdams Milieucentrum) 
2009 Frans van der Steen, directeur Haags Milieucentrum
2013 Emile van Rinsum, directeur Rotterdams Milieucentrum

Overzicht van de Groene Pluimen

2005  Jos van de Vondervoort bomenspecialist van de gemeente Rotterdam
2006  Ton Vermie ambtenaar achter de overstap van bio-brandstoffen
2007  Mark Harbers wethouder milieu
2008  Jan Fischer ambtenaar Gemeentewerken trekker Groenjaar 2008
2009  Arno Struik en Peter Holswilder Gemeentewerken, duurzame verlichting
2010  Alexandra van Huffelen wethouder Duurzaamheid 
2011  Jan Rotmans professor transitiekunde Erasmus Universiteit
2012  Tom van Wanum, schooltuinmeester NME Rotterdam
2013  Niels de Zwarte, stadsecoloog, bureau Stadsnatuur
2014 Remmert Koch
groenbeheerder, Stadsbeheer Rotterdam
2015  Kees van Oorschot,
stadslandbouwambtenaar
2016  Pex Langenberg
wethouder verkeer
2017  A. Aboutaleb
burgemeester van Rotterdam
2018  Paul van Roosmalen
de Rotterdamse groenedakenambtenaar 
2019  Arno Bonte
wethouder duurzaamheid

Vogels

De Groene Vogel vrijwilligersprijs wordt al sinds 2004 uitgereikt. De eerste vogel werd door loco-burgemeester Lucas Bolius overhandigd aan Piet Rensen van Vogelopvang de Houtsnip in Hoek van Holland. De prijs ging in 2005 naar een zeer actieve Hoogvlieter namelijke: Jeanne van der Velden voorzitter van de Bomenridders. In 2006 naar Willemien Troelstra van de lokale afdeling van Milieudefensie en in 2007 werden in een volle Steigerkerk 22 kleine groene vogeltjes uitgereikt aan 22 enthousiaste jongeren, allemaal vrijwilligers een cursus Milieuvoorlichter bij het Milieucentrum hadden gevolgd en voorlichten gingen geven op voortgezet – en beroepsonderwijs. 

Gierzwaluw, Rotterdamse Oogst, Parkenoverleg, Milieucoaches …

IMG_5524Gierzwaluwvoorvechtster Yolanda Folmer ontving de vrijwilligersprijs in 2008 uit handen van de Kralingse deelgemeentevoorzitter. De oprichtster van de Rotterdamse gierzwaluwenwerkgroep had dat jaar nog een complete gierzwaluwkolonie in de wijk Kralingen kunnen redden door Jan en alleman te bewegen tot actie. De grondlegster van de nu zo zeer succesvolle “Rotterdamse OogstmarktNicole Hoven mocht de vogel in 2009 in ontvangst nemen. In 2010 was Jan Ochtman aan de beurt om de prijs in ontvangst te nemen. Jan is (nog steeds) de voorzitter van de stichting de Vlinderstrik en voorvechter voor het behoud van dit bijzondere stukje natuur aan de Noordrand. Jan de Haas was tot 2011 de actieve voorzitter van het Rotterdams Parkenoverleg. Bij zijn afscheid kreeg hij de vogel uit handen van wethouder Alexandra van Huffelen en niet alleen voor zijn vrijwilligerswerk voor de parken maar ook omdat hij belangeloos Studio Hergebruik had opgericht en uitgebouwd tot een zeer populaire winkel met hergebruikkunst aan de Coolsingel. In 2012 was het weer een hele groep die (kleine) vogels in ontvangst mocht nemen: de milieucoaches die in de Rotterdamse wijken voorlichting geven over energiebesparing en duurzaamheid.

Filmpje Milieucoaches, de Groenevogels in 2015

Nog meer vogels …

De (mede)oprichtster van energiecoöperatie Blijstroom Arianne Lelyveld mocht de Groene Vogel in 2013 in ontvangst nemen en in 2014 kwam wethouder Joost Eerdmans de vogel uitreiken aan de vrijwilligers van de Voedseltuin. In 2015 ging de vogel naar de vrijwilligers van de Carnissetuin

Wethouder Pex Langenberg reikte de vogel uit in 2016 uit aan twee voorzitters. De voorzitter van de Huurdersvereniging IJsselmonde Jaap Faber en Lex Stello van de Vereniging van Eigenaren de Delft. Beiden voorzitters werkte hard aan de verduurzaming van de woningen. 2017 was het jaar van de discussie over de kolencentrales. Daarom werd het vrijwilligersteam van het Rotterdams Klimaat Initiatief in het zonnetje gezet. De met olie besmeurde zwanen in de Rotterdamse havens waren wekenlang in het nieuws in 2018. Vrijwilligers van de vogelopvangcentra De Houtsnip en de vogelklas Karel Schot werkte keihard om de zwanen op te vangen en schoon te krijgen. Wethouder Arno Bonte overhandigde hen de Groene Vogel. In 2019 kregen de dames van de Roze Brigade (en het Zelfregiehuis) in Bospolder Tussendijken de vogel voor hun wekelijkse schoonmaakacties in de buurt en het Park 1943.  

Jan Meijer

Beeldend kunstenaar Jan Meijer maakt de Groene Vogel als sinds 2004. Een kunstwerkje gemaakt van een boomstronk of tak in de vorm van een vreemde vogel. Naast dit natuurlijke kunstwerkje ontvangen de prijswinnaars ook nog een geldbedrag.

KIO-3456

Nieuwjaarsbijeenkomst online 22 januari ‘Bomen over bomen’

Online nieuwjaarsbijeenkomst van het Rotterdams Milieucentrum vrijdagmiddag 22 januari vanaf 14.30 uur en ‘Bomen over bomen’. Aanmelden kan via www.bomenvoorrotterdam.nl (je krijgt dan een link doorgestuurd).

Digitale nieuwsjaarbijeenkomst van het Rotterdams Milieucentrum waar we ook gaan ‘bomen’ over ‘bomen voor Rotterdam’. Met als gasten o.a. bomendokter Ronald Loch, wethouder Buitenruimte Bert Wijbenga en initiatiefneemster Charlotte van der Heiden van Cool Down City (en de nummer 56 op de Duurzame 100 van dagblad Trouw). Hoe behouden we onze stadsbomen en hoe krijgen we meer bomen in onze stad? En … de Groene Vogel vrijwilligersprijs wordt uitgereikt door wethouder Wijbenga, de Groene Pluim door de voorzitter van het milieucentrum Patrick van Klink.

Meer informatie ook over Plan Boom. Een gezamenlijke campagne van de Landschappen, de Natuur – en milieufederaties, Gezonde Stad Amsterdam, Duurzaam Den Haag en het Rotterdams Milieucentrum e.a.. Kijk op www.planboom.nl. Te gast is Max Zevenbergen de landelijk projectleider van Plan Boom. Inge Janse (o.a. Vers Beton) onze vaste columnist zal ook nu weer verfrissend uit de hoek komen.

Plan Boom

De komende vier jaar planten we met het project Plan Boom 10 miljoen bomen in tuinen, bermen, plantsoenen, parken, bedrijventerreinen en in het buitengebied in heel Nederland. Voor en door burgers. Hiermee verkleinen we onze CO2-uitstoot en wordt onze leefomgeving mooier, groener, frisser en gezonder. Iedereen kan zelf bijdragen en kan in de eigen woonomgeving daarvan de vruchten plukken.

Cool down city

Sinds begin 2020 deelde Cool Down City al meer dan 1.000 bomen gratis uit. Cool Down City heeft de ambitie het bomenaantal in Rotterdam te verdrievoudigen. In het circulaire bomendepot Marconistraat 77, Rotterdam kun je bomen halen maar ook brengen. Cool Down City moedigt de Rotterdammers aan om hun stad zelf met bomen te verkoelen. Door gratis bomen weg te geven, te verzamelen, te inspireren en te informeren over hun eigen mogelijkheden en Rotterdamse partijen te verbinden voor meer impact.

Het Cool Down City initiatief bereikt deze ambitie door een openbare Rotterdamse Bomenkas te realiseren, Free Trees Giveaway Events te organiseren, met de Free Trees Exchange on Wheels op events aanwezig te zijn, samen met bedrijven en overheden activiteiten te organiseren en hiermee het boombewustzijn te vergroten. Kijk voor meer informatie maar ook voor donaties op: cooldowncity.com.

Ronald Loch

Ronald Loch is de adviseur bomen bij Stadsbeheer van de gemeente Rotterdam. Hij wordt ook wel de ‘bomendokter’ genoemd. Ronald weet bijna alles over bomen en kent de bomen in zijn stad. Ronald is in de nieuwe augmented reality bomenroute als gids in hologram te zien. Hij neemt je mee naar bijzondere locaties in deze 4 kilometer lange digitale bomenroute met verborgen verhalen van twintig monumentale en bijzondere bomen. Met een smartphone kan iedereen op eigen gelegenheid de route door de stad volgen.

De route zit vol met historisch materiaal, oude foto’s, oud filmmateriaal, maar ook 3D-objecten. Hierdoor kun je bijvoorbeeld zien hoe ’druk’ het is in de Rotterdamse ondergrond. Loch neemt tijdens de bomenroute iedereen mee in de wereld achter de stadsbomen. Te downloaden in de App Store of in de Google Play Store.

WALL OF FAME Groenevogels en Groenepluimen

Woensdagavond 18 december wordt tijdens de Groeneconferentie in Arminius weer de Groenevogel vrijwilligersprijs en de Groenpluim uitgereikt. De Groenevogel geeft een extra erkenning aan mensen in de stad die zich hard inzetten voor groen, duurzaamheid en het milieu. De vogel wordt traditiegetrouw uitgereikt door een lid van het college van Burgemeester en Wethouders. De Groenevogel werd in 2004 voor het eerst uitgereikt. De Groenepluim is een prijs voor de groenste ‘overheidsdienaar’ van het jaar en werd in 2005 voor het eerst uitgereikt.

De WALL OF FAME Groenevogels 2004 – 2018: 

2004: Piet Rensen, oprichter, vrijwilliger Vogelopvang de Houtsnip
2005: Jeanne van der Velden, vrijwilliger, voorzitter de Bomenridders
2006: Willemien Troelstra, voorzitter en vrijwilliger Milieudefensie afdeling Rotterdam
2007: 22 jongeren Milieuvoorlichters
2008: Yolanda Folmer, voorvechtster voor de gierzwaluwen, gierzwaluwwerkgroep
2009: Nicole Hooven, initiatiefneemster Rotterdamse Oogst festival en markt
2010: Jan Ochtman, voorzitter Stichting de Vlinderstrik
2011: Jan de Haas, oprichter studio Hergebruik en voorzitter Rotterdamse Parkenoverleg
2012: Alle (vrijwilliger) milieucoaches van “opZuinig
2013: Arianne Lelyveld, oprichtster energiecoöperatie Blijstroom
2014: Vrijwilligers van de Voedseltuin in Rotterdam
2015: Vrijwilligers Carnissetuin
2016 Jaap Faber voorzitter van de huurdersvereniging IJsselmonde en Lex Stello van de VVE Mullerpier
2017 Het team van het Rotterdam Klimaat Initiatief
2018 De vrijwilligers van vogelklas Karel Schot en vogelopvang de Houtsnip 

Bijzondere groene ere-vogels:
2009: Ton Dorrestein, directeur Blijdorp
2009: Frans van der Steen, directeur Haags Milieucentrum
2013: Emile van Rinsum, directeur Rotterdams Milieucentrum

De WALL OF FAME Groenepluimen
2005: Jos van de Vondervoort, bomenspecialist van de gemeente Rotterdam
2006: Ton Vermie, ambtenaar achter de overstap van bio-brandstoffen voor het gemeentelijk wagenpark.
2007: Mark Harbers, wethouder milieu (college van B&W tbv. de klimaatambities)
2008: Jan Fischer, ambtenaar Gemeentewerken trekker Groenjaar 2008
2009Arno Struik en Peter Holswilder Gemeentewerken, duurzame verlichting
2010: Alexandra van Huffelen, wethouder Duurzaamheid 
2011: Jan Rotmans, professor transitiekunde Erasmus Universiteit
2012Tom van Wanum, schooltuinmeester NME Rotterdam
2013: Niels de Zwarte, stadsecoloog, bureau Stadsnatuur
2014: Remmert Koch groenbeheerder, Stadsbeheer Rotterdam 
2015: Kees van Oorschot, “stadslandbouwambtenaar” bij de gemeente Rotterdam
2016: Wethouder Pex Langenberg
2017: Burgemeester Aboutaleb
2018: De Rotterdamse groenedakenambtenaar Paul van Roosmalen 

De Groenevogels
De Groene Vogel vrijwilligersprijs wordt al sinds 2004 uitgereikt. De eerste vogel werd door loco-burgemeester Lucas Bolius overhandigd aan Piet Rensen van Vogelopvang de Houtsnip in Hoek van Holland. De prijs ging in 2005 naar een zeer actieve Hoogvlieter namelijke: Jeanne van der Velden voorzitter van de Bomenridders. In 2006 naar Willemien Troelstra van de lokale afdeling van Milieudefensie en in 2007 werden in een volle Steigerkerk 22 kleine groene vogeltjes uitgereikt aan 22 enthousiaste jongeren, allemaal vrijwilligers een cursus Milieuvoorlichter bij het Milieucentrum hadden gevolgd en voorlichten gingen geven op voortgezet – en beroepsonderwijs. 

Gierzwaluwvoorvechtster Yolanda Folmer ontving de vrijwilligersprijs in 2008. De oprichtster van de Rotterdamse gierzwaluwenwerkgroep had dat jaar nog een complete gierzwaluwkolonie in de wijk Kralingen kunnen redden door Jan en alleman te bewegen tot actie. De grondlegster van de nu zo zeer succesvolle “Rotterdamse OogstmarktNicole Hoven mocht de vogel in 2009 in ontvangst nemen. In 2010 was Jan Ochtman aan de beurt om de prijs in ontvangst te nemen. Jan is (nog steeds) de voorzitter van de stichting de Vlinderstrik en voorvechter voor het behoud van dit bijzondere stukje natuur aan de Noordrand. Jan de Haas was tot 2011 de actieve voorzitter van het Rotterdams Parkenoverleg. Bij zijn afscheid kreeg hij de vogel uit handen van toenmalig wethouder Alexandra van Huffelen en niet alleen voor zijn vrijwilligerswerk voor de parken maar ook omdat hij belangeloos Studio Hergebruik had opgericht en uitgebouwd tot een zeer populaire winkel met hergebruikkunst aan de Coolsingel. In 2012 was het weer een hele groep die (kleine) vogels in ontvangst mocht nemen: de milieucoaches die in de Rotterdamse wijken voorlichting geven over energiebesparing en duurzaamheid.

De (mede)oprichtster van energiecoöperatie Blijstroom Arianne Lelyveld mocht de Groene Vogel in 2013 in ontvangst nemen en in 2014 kwam wethouder Joost Eerdmans de vogel uitreiken aan de vrijwilligers van de Voedseltuin en zoals al gezegd. In 2015 ging de vogel naar de vrijwilligers van de Carnissetuin. Jaap Faber, de voorzitter van de huurdersvereniging IJsselmonde en voorzitter Lex Stello van de VVE Mullerpier kregen de vogel in 2016 vanwege hun enorme inspanning om de huur – en VVE-complexen te verduurzamen. Het (jonge) vrijwilligersteam van het Rotterdams Klimaat Initiatief ontving de Groenevogel in 2017 tijdens het ‘Kolendebat’. Vorig jaar mochten de vrijwilligers van Vogelopvang Karel Schot en De Houtsnip de prijs in ontvangst nemen. Zij kregen hem uit handen van wethouder Bert Wijbenga

Jan Meijer
Beeldend kunstenaar Jan Meijer maakt de Groenevogel als sinds 2004. Een kunstwerkje gemaakt van een boomstronk of tak in de vorm van een vreemde vogel. Naast dit natuurlijke kunstwerkje ontvangen de winnaars van de vogel ook nog een geldbedrag.

Jaarverslag 2018 van het Rotterdams Milieu Centrum

Lees hier het complete jaarverslag van het Rotterdams Milieucentrum – klik op full screen – (onderaan ook te downloaden).

2018 was het jaar dat twee van onze zeer gewaardeerde bestuursleden wegvielen: Huib Poortman en Rob Lathouwers overleden. Beide bestuursleden waren bestuurders van het eerste uur en vertegenwoordigers van onze achterbangroepen in ons stichtingsbestuur: Huib vanuit ROVER en Rob vanuit de ‘groene kant’, het Natuurteam Prins Alexander. Beiden waren uiterst deskundig met een breed contactennetwerk en veel ervaring. We missen Huib en Rob zeer!

Gelukkig konden wij eind 2017 Huib Poortman nog huldigen met een bijzondere GroeneVogel tijdens de Groeneconferentie. Huib was een van de oprichters van Milieudefensie en lang actief in de Fietsersbond en ROVER. Tijdens de deelnemersraad van de stichting Rotterdams Milieucentrum in november 2018 werden drie nieuwe bestuursleden voorgesteld: Jeroen Onck, Cecile Calis en Gerard Lappee. We zijn erg blij met deze versterking!

Angelique
In 2018 verliet Angelique Vandevenne tot onze grote spijt ons team, om te remigreren naar haar geboorteland België. Angelique was de motor achter veel projecten en activiteiten, zoals BroodNodig, Zero Foodwaste, Opzuinig, ze deed de redactie van de Groene Agenda en was in de wijk een door bewoners zeer gewaardeerde docent milieucoach. Ook was Angelique een fantastische evenementenorganisator en organiseerde menig (groene)conferentie, symposia en wijkactiviteit tot in de puntjes. Haar vertrek is een flinke aderlating voor het milieucentrum. Een van de redenen voor haar vertrek was het wegvallen van de subsidiebijdrage voor de milieucoaches (opZuinig), het educatieprogramma op de DakAkker voor de basisschoolkinderen en het niet honoreren van de plannen voor het project Zero Foodwaste Rotterdam.

Digitaal ‘rampjaar’
2018 was voor ons een digitaal ‘rampjaar’, vanwege de gedwongen overstap van het domein rotterdam.nl naar een eigen domein. Sinds de start van het onafhankelijke milieucentrum in 2003 voerden we Rotterdam.nl. Dat was een van de (toenmalige) subsidievoorwaarden. Medio 2018 werden we offline gehaald. Bij een veiligheidsoperatie van de gemeente had men namelijk ontdekt dat onze domeinnaam voor een niet-gemeentelijke dienst of organisatie gebruikt werd. Het resultaat: onze website was maandenlang niet meer vindbaar. Omdat het overleg met de gemeente niet tot een oplossing leidde, stapten we over naar onze eigen domeinnaam en e-mailaccounts via www.rotterdamsmilieucentrum.nl.

opZuinig
Ook de financiering van diverse projecten zat niet mee in 2018. Vooral de mededeling dat de gemeente niet meer verder wilde met de financiering van de milieucoaches van opZuinig was een klap. Dat gold niet alleen voor ons, maar ook voor vele milieucoaches. 10 jaar lang organiseerden het Milieucentrum voor bewoners cursussen milieucoach. Zij organiseerden vervolgens weer voorlichtingsbijeenkomsten in hun eigen netwerk. Ook de bijbehorende jaarlijkse energiecafés en terugkomdagen voor milieucoaches waren leuk om te organiseren. Bovendien maakten we filmpjes met bezuinigingstips voor tv- en internetstation Open Rotterdam. De Besparingsladder van opZuinig werd een landelijke hit en uitgegeven in vele steden, zoals Den Haag en Utrecht. De cursus milieucoach (en de trainerscursus) werd ook gegeven voor de Woonbond.

Dakennie
De toekomst van ons educatieprogramma Dakennie kwam in 2018 ook op de tocht te staan. Ieder jaar ontvangen we zo’n 1300 kinderen op de DakAkker, in een actief educatieprogramma over voedsel, klimaat en groene daken, water en biodiversiteit. Door een eenmalig financiering van Watersensitive en het Hoogheemraadschap kunnen we het programma in het voorjaar 2019 nog aanbieden.

Parkenmaand
De 6de Parkenmaand in 2018 was zeer succesvol, met meer dan 100 activiteiten in de Rotterdamse stads – en wijkparken. Onverwacht succesvol was de opening op het Dakpark in Delfshaven, met de eerste Groenrede(n), uitgesproken door Wim Pijbes. Het was mooi dat de Parkenmaand werd afgesloten met een ‘groensymposium’ die vooral door Stadsbeheer werd georganiseerd. In 2018 ontvingen we € 10.000 van Stadsbeheer voor de Parkenmaand. De Parkenmaand is een nieuw Rotterdams evenement van betekenis geworden, en daarmee zeker voor herhaling vatbaar.

Parkenoverleg
Het Rotterdamse Parkenoverleg blijft groeien. 25 parken worden vertegenwoordigd door actieve bewoners, die een aantal keer per jaar bij elkaar komen om met name kennis uit te wisselen. De drijvende kracht hierachter is Wouter Bauman, samen met voorzitter Marius Huender.

Gezond Verkeer
Een coalitie rond mobiliteit en luchtkwaliteit kreeg in 2018 een naam: de coalitie Gezond Verkeer. Deze coalitie ontstond mede door onze werkconferentie Luchtkwaliteit in 2016 en de al bestaande samenwerking tussen bewonersgroepen, Milieudefensie Rotterdam, ROVER en Fietsersbond. Eind 2018 stelde de coalitie de ‘10x voor gezond verkeer 010’ op, een nieuw 10-puntenplan voor wethouder mobiliteit Judith Bokhove. De coalitie wordt vanuit het Milieucentrum getrokken door Emile van Rinsum, samen met Gerard Lappee.

Slimdak
Op 1 juni 2018 werd het Slimdak feestelijk geopend door wethouder Visser.
Het ‘slimste dak van Nederland’ werd gefinancierd vanuit Citylab010 en deels door het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpennerwaard. Het Slimdak is een innovatieve testsite voor (slimme) groen-blauwe daken. Het dak kwam tot stand vanuit een brede samenwerking met bedrijven, en werd gesponsord door het bedrijfsleven. De projectleiding was in handen van Emile van Rinsum en Wouter Bauman van het Rotterdams Milieucentrum.

DakAkker
De DakAkker bovenop Het Schieblock blijft een gewilde plek. Duizenden bezoekers en ruim 100 excursiegroepen bezochten in 2018 deze grootste dakboerderij van Nederland (en een van de grootste in Europa). De DakAkker wordt beheerd door een groep van 15 vrijwillige dakboeren, ondersteund door Wouter Bauman.
Voor de DakAkker op Het Schieblock is een aparte (beheer)stichting opgericht. De inkomsten van dakverkoop, excursies en evenementen gaan naar deze stichting, maar ook de uitgaven voor het beheer zijn uiteraard voor deze stichting. Een beperkt aantal uren wordt nog vanuit het Milieucentrum ingezet voor de ondersteuning van het vrijwilligersteam en de promotie van deze testsite voor stadslandbouw en waterberging.

In september 2018 is ook van start gegaan met het voorstel om het beheer formeel te regelen in een beheerovereenkomst tussen de stichting DakAkker en de eigenaar van het gebouw, de gemeente Rotterdam. Eind 2018 zat hier helaas nog geen schot in.

Groepenondersteuning
Het Rotterdams Milieucentrum is opgericht ter ondersteuning van groepen die aan de slag gaan met milieu, natuur en duurzaamheid. Ook in 2018 waren er legio contacten met actieve (bewoners)groepen in de stad. Soms was dit contact (zeer) intensief, soms betrof het alleen een kort advies of doorverwijzing. Met name vrijwilligersgroepen kunnen daarnaast een beroep doen op de ‘groepenpot’, waaruit kleine bedragen kunnen worden aangeboden voor campagnes, bijeenkomsten, websites en oprichtingskosten.

Groeneagenda
De Groene Agenda groeide in 2018 vanuit haar website www.groeneagenda.nl verder op sociale media. De groene agenda is ook te vinden op Facebook, Twitter en Instagram. Hierdoor kunnen de groene activiteiten op verschillende media worden bekeken, wat meer bezoekers oplevert voor de aanbieders van de activiteiten.

Groeneconferentie
Het thema van de Groeneconferentie 2018 was water en de waterschapsverkiezingen. Ook werden de groene vogel en de groene pluim uitgereikt, een traditie die we erin houden. Tijdens de Groeneconferentie werd ook het eerste verkiezingsdebat voor de waterschapsverkiezingen georganiseerd. De conferentie was wederom drukbezocht.

Landelijk
Landelijk is het milieucentrum actief rond recycling en statiegeld via het Recycling Netwerk. We overleggen daarom regelmatig met onze collega’s in Den Haag en Amsterdam (van Duurzaam Den Haag en Gezonde Stad) en de landelijke koepel van natuur- en milieufederaties.

Het hele verslag is ook als PDF. te downloaden:

RMC.werkverslag2018.7MB

Op naar een groener en duurzaam Rotterdam – werkverslag 2017 –

2017 was een veelzijdig jaar voor het milieucentrum, met zeer uiteenlopende en ook nieuwe thema’s. Ons kleine RMC-team sprong van luchtkwaliteit naar water en van water naar voedselverspilling en…. We reageerden daarbij op de geluiden van de samenleving en actuele ontwikkelingen. 

Groeneconferentie
We zijn blij met een druk bezochte Groeneconferentie in december, in opmars naar de raadsverkiezingen 2018. Een breed scala aan politici ging in debat over klimaat. Want klimaat mocht, wat ons betreft, weer terug op de politieke agenda! Een aantal stevige standpunten kwamen aan het licht, die in een toekomstige raad en in de collegevorming zeker een rol gaan spelen. Nieuw was de groenpitchwedstrijd. De groenpitchers waren ‘een hit’, dus die wedstrijd houden we er zeker in!

Parkenmaand
Het lustrum van de Parkenmaand (erop gericht dat meer mensen de groene kant van Rotterdam te ervaren) werd voor het eerst ingeluid met een startevenement in het Vroesenpark. Hierna werden er ruim 50 kleine en groene evenementen uitgerold in de Rotterdamse parken, veelal door de parkvrijwilligers georganiseerd. Fijn ook dat wethouder Eerdmans het belang zag van de parkenmaand, want we kregen (eenmalig?) een aanmoedigingssubsidie voor deze vijfde parkenmaand.

Cursus Milieucoach
Al vele jaren organiseren we de succesvolle cursussen milieucoach met en voor bewoners uit de Rotterdamse wijken. Want wie kan er nu beter vertellen over energiebesparing dan je eigen buur? Ook de spin-off hiervan blijft groot. Geïnspireerd door de cursus gingen veel huurders en eigenaar-bewoners noest aan de slag in de eigen wooncomplexen, waarbij hier en daar de ondersteuning van het milieucentrum zeker nodig was. De energietransitie in de praktijk! En daar heb je zeker de bewoners bij nodig! Het Energiecafé010 sloot dit energieke seizoen af, waarbij wethouder Pex Langenberg aan 30 nieuwe milieucoaches hun certificaten overhandigde.

Een nieuw thema in 2017 was voedselverspilling.

Zero Foodwaste Rotterdam
Niet helemaal nieuw, want we stonden aan de wieg van Broodnodig. We schreven (samen met Slow Food Youth Network) het plan Zero Foodwaste Rotterdam, dat werd ingediend bij Citylab010. Helaas strandde het plan eind van het jaar en werd doorgeschoven naar 2018. We gingen zelfs een Europees subsidietraject in, samen met collega-organisaties in België, Frankrijk en Engeland. Ook organiseerden we in samenwerking met 20 organisaties voor het eerst het Bluefoodfestival. Doel van dit alles is de voedseloverschotten met flinke percentages te verlagen!

Gezond Vekeer
Met een brede coalitie van bewoners– en belangengroepen maakten we de ’10 punten voor gezond verkeer’. Dit was onze nieuwe poging om het stadsbestuur te overtuigen meer en efficiëntere maatregelen te nemen om de luchtkwaliteit in onze stad te verbeteren.

DakAkker
De DakAkker op het dak van Het Schieblock won in 2017 de Rooftop Award en werd daarmee uitgeroepen tot het beste en meest complete groenedak van Nederland. Trots namen we de award in ontvangst in Amsterdam. Ook dit jaar trok het grootste (openlucht)landbouwdak in Europa veel bekijks en mochten we tientallen groepen uit binnen– en buitenland rondleiden. Honderden kinderen genoten verder van het educatieve programma ‘Dakennie’.

Slimdak010
Laten zien wat mogelijk is. Dat is de bedoeling met het Slimdak010. Bovenop het dak van het dakpaviljoen op de DakAkker komt een uiterst innovatief groenblauwdak, aangestuurd door de weersatelliet. In 2018 wordt het gerealiseerd. Een testsite voor slimme waterbergende daken want de oplossing van het waterprobleem ligt (ook) op de daken.

Wij blijven een aanspreekpunt voor de vele bewoners en initiatieven die met duurzaamheid, energie, water, stadslandbouw en groene (wijk)projecten aan de slag willen in Rotterdam. Initiatieven worden ondersteund met raad en daad, en soms ook met kleine financieringen vanuit de ‘groepenpot’ die door ons wordt beheerd. Het ondersteunen van actieve groene groepen in Rotterdam is en blijft onze core business.

2017 was een enerverend jaar, met veel nieuwe contacten, netwerken en activiteiten en nieuwe thema’s, en nog veel in de ‘kooppot’ voor het komende jaar!

 

Voor een gezonde en duurzame stad! RMC jaarverslag 2016

Parkenmaand, kolenuit, Winterklaar en milieucoaches, werkconferentie luchtkwaliteit, energiecafé, DakAkker, de Dakgaard, CoBRoH, de groene vogel … een greep uit de vele activiteiten van het Rotterdams Milieucentrum in 2016 nu samengevoegd in het jaarverslag 2016. Veel kijk – en leesplezier! (Veel foto’s en weblinks). Klik rechtsonder in het issuu-vak voor ‘full-screen’.

Hieronder ook het jaarverslag in pdf. en een overzicht van de inkomsten en uitgaven:
RMC werkverslag zu 2016