De Groeneconferentie 2019 in Arminius op video

Korte video impressies van de 15de Groeneconferentie op woensdag 18 december in debatcentrum Arminius.

Met de sprekers Niels de Zwarte van het Natuurhistorisch Museum, Professor Derk Loorbach van Drift, stadsmaker Robbert de Vrieze van Stadslab Luchtkwaliteit en de wethouder duurzaamheid Arno Bonte. De GroeneVogel vrijwilligersprijs werd uitgereikt aan de Roze Brigade van het Zelfregiehuis in Bospolder Tussendijken, de Groene Pluim voor de groenste overheidsdienaar van het jaar 2019 ging naar wethouder Arno Bonte. Een nieuwe lichting milieucoaches van ‘opZuinig!‘ kreeg hun certificaten. Na de pauze was er debat met het panel, de wethouder en de zaal. De conferentie werd weer geleid door Suzanne Mulder. Zie hieronder de video samenvatting maar ook korte filmpjes van de sprekers en columnist , de uitreiking van de prijzen, de milieucoaches en het debat -.

De column van Inge Janse – Groene conferentie 2019

Zoals ieder jaar leest journalist Inge Janse zijn column tijdens de Groeneconferentie. Dit jaar woensdag 18 december in het Arminius debatcentrum. Een conferentie over Rotterdam in de toekomst. Lees het:

Groene conferentie 2019: acceptabel versus effectief

Goed nieuws! U hoeft niet bang te zijn! Echt niet! Want in tegenstelling tot de afgelopen twee jaar, waarin ik mijn column tijdens de Groene Conferentie schaamteloos misbruikte om op pretentieus-literaire wijze de aanwezige politici tot houtskool te roosteren, heb ik allereerst bemoedigende woorden voor u allen. Zelfs voor Arno Bonte!

U bent namelijk onderdeel van, of geïnteresseerd in, de toekomst. En daarmee bent u in mijn ogen onderdeel van de oplossing. Want of het nou luchtkwaliteit, klimaatactiviteit, fietsvriendelijkheid, maatschappelijke gelijkwaardigheid, woningtoegankelijkheid of zorgeffectiviteit betreft: we moeten vooruit. En u wilt dat!

Natuurlijk, iedereen streeft naar een betere wereld. Maar in de realisatie van dat ideaal is een strijd gaande tussen zij die een betere wereld zien als één die er was, en zij die een betere wereld zien als één die er moet komen. Noem het conservatief versus progressief. 

Zij die een betere wereld willen realiseren, moeten daarvoor veel veranderen. En dát is een probleem. Voor verandering geldt namelijk één zeer belangrijke spelregel, tijdloos geformuleerd door de dichter J.C. Bloem: “Iedere verandering is een verslechtering, zelfs een verbetering.” Oftewel: iets veranderen roept altijd weerstand op, hoe goed de verandering ook uitpakt.

Dat maakt de idealen van zij die willen behouden wat er was, de conservatieven, ook zo lekker makkelijk. Want wie niets verandert, roept ook geen weerstand op. 

Maar willen progressieven een betere wereld krijgen, dan moeten er zaken veranderen, en dat roept weerstand op. Auto’s, vlees, vliegtuigen, CO2, zwarte piet, vuurwerk, bio-industrie, stikstof, sigaretten, kolencentrales, suiker, de Telegraaf: u, progressieven, moet er maar lekker met uw klauwen vanaf blijven. 

Daardoor staan de kampen van de conservatieven en de progressieven lijnrecht tegenover elkaar. En omdat we in Nederland graag polderen, eindigen we in een bestuurlijk en maatschappelijk moeras vol keuzes die vlees noch vis zijn. Want, in de woorden van Erik Verhoef, hoogleraar vervoerseconomie aan de Vrije Universiteit: “effectieve oplossingen zijn niet acceptabel en acceptabele oplossingen zijn niet effectief.” 

Dat moeras levert vanuit conservatieve zijde regelmatig prachtige illusies van pseudo-vooruitgang op. Neem het idioom van Mark Rutte. Aan de vooravond van de klimaatconferentie in Madrid omschreef onze premier op onnavolgbaarKafkaïaanse wijze hoe zijn ideale beleid eruit ziet: én ambitieus zijn én niets hoeven te veranderen. In Groot-Brittannië zouden ze zeggen: you can’t have the cake and eat it too. 

Maar ook in Rotterdam zijn we goed in acceptabel klinkend, maar ineffectief beleid. Leefbaar Rotterdam is mijn grote favoriet in het bakken van omeletten zonder eieren te breken. Volgens de conservatieve partij is haar deze maand uitgebrachte klimaatstandpunt ‘Realistisch, haalbaar, betaalbaar en met behoud van onze welvaart!’. Dat we daarvoor nog enkele decennia moeten wachten totdat de gedroomde thoriumreactoren in de Spaanse Polder staan, laat de partij wijselijk onvermeld. 

Ook de VVD in Rotterdam houdt van bitterballen die je opeet en tóch bewaart. De liberalen willen namelijk dat er én meer terrassen komen én dat dit niet ten koste mag gaan van parkeerplaatsen. Want, schreef zij afgelopen herfst: “Het laatste wat de Rotterdamse VVD wil is dat hardwerkende Rotterdammers moeten vechten voor een parkeerplek dicht bij huis.” Waar deze terrassen dan wél moeten komen, en hoe dit níet voor hogere parkeerdruk zorgt, daarvoor moet de partij nog wat langer in haar glazen bitterbal kijken.

Het CDA raakt logischerwijs door de Bijbel geïnspireerd in zijn zoektocht naar consequentieloze verandering. Deze zomer hoopte de partij op een mirakel dat niet onder doet voor de wonderbaarlijke spijziging door Jezus via vijf broden en twee vissen. “Rotterdam krijgt er tot 2040 50.000 woningen bij en dat is hard nodig”, schrijft de partij. “Een groeiende stad heeft echter ook voldoende ruimte voor sport en recreatie nodig. Dat evenwicht moeten we bewaren!” Dus én meer grond gebruiken én meer grond overhouden? Het is te hopen dat de partij menig tollenaar in de gelederen heeft om deze paradoxale rekensom tot een goed einde te brengen.

Kijk, het moge duidelijk zijn: progressieve partijen bestaan ook niet enkel uit mensen en ideeën van het hoogste intellectuele niveau. Was het maar zo’n feest. Zelf stem ik sinds kort GroenLinks, maar ik heb altijd de neiging mezelf te verdedigen als ik dit aan iemand toegeef. “Ja, sorry, ze zijn wat irrationeel in hun voortvarendheid, natuurlijk kun je de hele fossiele industrie niet in één keer vergroenen, maar ik vind de idealen goed, en zo lang ze niet te groot worden, is er niets aan de hand.” 

Want, en laat ik dat benadrukken: als progressieven hier in Rotterdam aan de absolute macht komen, dan verwacht ik in plaats van de huidige ineffectieve lethargie vooral veel chaos. De hoeveelheid weerstand uit conservatieve hoek die de eindeloze reeks radicale revoluties van de progressieven zou oproepen, laat de vier ruiters van de apocalyps handenwrijvend aan de stadsgrens bij Beverwaard staan. “Nee, laat ze maar even, ze hebben in Rotterdam een participatiemaatschappij waarbij ze zelf met de eindtijd starten”, zegt Antichrist, terwijl Oorlog wat extra olie op het vuur gooit door 100 extra zetels aan de Partij van de Dieren te geven, en Honger en Dood nog wat parkeervakken omtoveren in terrassen voor luidruchtige Britten die laveloos lallend in een actieradius van 200 meter de wijk tot diep in de nacht wakker houden.  

Maar toch. Willen we ooit verder komen, dan moeten we voorbij de impasse van effectief versus acceptabel. Ik wens en hoop dat deze avond daaraan bijdraagt. Wie weet draait J.C. Bloem zich op een goed moment om in zijn graf, onderwijl met tegenzin mompelend ‘in Rotterdam is iedere verandering een vooruitgang, zelfs een achteruitgang.”

Dank u wel.

(Inge Janse 18 december 2019)

De Groene Pluim 2019 voor de Rotterdamse wethouder Arno Bonte

Wethouder duurzaamheid Arno Bonte kreeg 18 december de Groene Pluim van het Rotterdams Milieucentrum overhandigt uit handen van rmc-voorzitter Patrick van Klink. Het is de prijs voor de groenste ‘overheidsdienaar’ van het jaar die ieder jaar tijdens de Groeneconferentie wordt uitgereikt. Bonte kreeg de prijs als wethouder maar zeker ook als voormalig Groen Links raadslid. Door de jaren heen was hij een zeer actief raadslid, kundig, goed op de hoogte met veel enthousiasme en dadendrang.

Met die zelfde bevlogenheid ging Bonte van start als wethouder in een breed samengesteld college van burgemeester en wethouder en dat geeft soms ook zo z’n beperkingen om alle groene ambities waar te maken. Bonte zette de afgelopen maanden het bedrijfsleven, maatschappelijk organisaties en deskundigen om de klimaattafels om klimaatdeals te sluiten. Dit resulteerde in een Rotterdams klimaatakkoord en een groot aantal nieuwe plannen die nog wel waargemaakt moeten worden. Voor deze ambitie krijgt de wethouder duurzaamheid de pluim als aanmoedigingsprijs.

Van klein tot groot …
Van reclame drukwerken (JA JA) en het ballonnen oplaat verbod, meer vuurwerkvrije zones (toch wel het stokpaardje van Bonte), groene stroom van eigen bodem, meer walstroom voor schepen tot de grootste windmolen ter wereld (4 jaar geleden diende Bonte als raadslid een motie in om de grootste windmolen ter wereld in Rotterdam te plaatsen nu mocht hij de molen als wethouder openen).  … en 55 elektrische bussen van de RET rijden sinds kort door de stad. Zaken waar Bonte direct aan werkt(e). Tijdens de Groenconferentie in Arminius beloofde de wethouder dat komend jaar alle Rotterdamse straten zullen voldoen aan de Europese norm voor de luchtkwaliteit.

Samenhang …
Het Rotterdams Milieucentrum zoekt wel naar samenhang, een visie op de toekomst van Rotterdam. De klimaatdeals blijven nog te veel hangen in experimenten en voornemens zo stelde milieucentrumvoorzitter Patrick van Klink. Wat het milieucentrum betreft zijn we dat station gepasseerd … maar het RMC heeft er alle vertrouwen in dat de wethouder zijn ambities gaat waarmaken.

 

WALL OF FAME Groenevogels en Groenepluimen

Woensdagavond 18 december wordt tijdens de Groeneconferentie in Arminius weer de Groenevogel vrijwilligersprijs en de Groenpluim uitgereikt. De Groenevogel geeft een extra erkenning aan mensen in de stad die zich hard inzetten voor groen, duurzaamheid en het milieu. De vogel wordt traditiegetrouw uitgereikt door een lid van het college van Burgemeester en Wethouders. De Groenevogel werd in 2004 voor het eerst uitgereikt. De Groenepluim is een prijs voor de groenste ‘overheidsdienaar’ van het jaar en werd in 2005 voor het eerst uitgereikt.

De WALL OF FAME Groenevogels 2004 – 2018: 

2004: Piet Rensen, oprichter, vrijwilliger Vogelopvang de Houtsnip
2005: Jeanne van der Velden, vrijwilliger, voorzitter de Bomenridders
2006: Willemien Troelstra, voorzitter en vrijwilliger Milieudefensie afdeling Rotterdam
2007: 22 jongeren Milieuvoorlichters
2008: Yolanda Folmer, voorvechtster voor de gierzwaluwen, gierzwaluwwerkgroep
2009: Nicole Hooven, initiatiefneemster Rotterdamse Oogst festival en markt
2010: Jan Ochtman, voorzitter Stichting de Vlinderstrik
2011: Jan de Haas, oprichter studio Hergebruik en voorzitter Rotterdamse Parkenoverleg
2012: Alle (vrijwilliger) milieucoaches van “opZuinig
2013: Arianne Lelyveld, oprichtster energiecoöperatie Blijstroom
2014: Vrijwilligers van de Voedseltuin in Rotterdam
2015: Vrijwilligers Carnissetuin
2016 Jaap Faber voorzitter van de huurdersvereniging IJsselmonde en Lex Stello van de VVE Mullerpier
2017 Het team van het Rotterdam Klimaat Initiatief
2018 De vrijwilligers van vogelklas Karel Schot en vogelopvang de Houtsnip 

Bijzondere groene ere-vogels:
2009: Ton Dorrestein, directeur Blijdorp
2009: Frans van der Steen, directeur Haags Milieucentrum
2013: Emile van Rinsum, directeur Rotterdams Milieucentrum

De WALL OF FAME Groenepluimen
2005: Jos van de Vondervoort, bomenspecialist van de gemeente Rotterdam
2006: Ton Vermie, ambtenaar achter de overstap van bio-brandstoffen voor het gemeentelijk wagenpark.
2007: Mark Harbers, wethouder milieu (college van B&W tbv. de klimaatambities)
2008: Jan Fischer, ambtenaar Gemeentewerken trekker Groenjaar 2008
2009Arno Struik en Peter Holswilder Gemeentewerken, duurzame verlichting
2010: Alexandra van Huffelen, wethouder Duurzaamheid 
2011: Jan Rotmans, professor transitiekunde Erasmus Universiteit
2012Tom van Wanum, schooltuinmeester NME Rotterdam
2013: Niels de Zwarte, stadsecoloog, bureau Stadsnatuur
2014: Remmert Koch groenbeheerder, Stadsbeheer Rotterdam 
2015: Kees van Oorschot, “stadslandbouwambtenaar” bij de gemeente Rotterdam
2016: Wethouder Pex Langenberg
2017: Burgemeester Aboutaleb
2018: De Rotterdamse groenedakenambtenaar Paul van Roosmalen 

De Groenevogels
De Groene Vogel vrijwilligersprijs wordt al sinds 2004 uitgereikt. De eerste vogel werd door loco-burgemeester Lucas Bolius overhandigd aan Piet Rensen van Vogelopvang de Houtsnip in Hoek van Holland. De prijs ging in 2005 naar een zeer actieve Hoogvlieter namelijke: Jeanne van der Velden voorzitter van de Bomenridders. In 2006 naar Willemien Troelstra van de lokale afdeling van Milieudefensie en in 2007 werden in een volle Steigerkerk 22 kleine groene vogeltjes uitgereikt aan 22 enthousiaste jongeren, allemaal vrijwilligers een cursus Milieuvoorlichter bij het Milieucentrum hadden gevolgd en voorlichten gingen geven op voortgezet – en beroepsonderwijs. 

Gierzwaluwvoorvechtster Yolanda Folmer ontving de vrijwilligersprijs in 2008. De oprichtster van de Rotterdamse gierzwaluwenwerkgroep had dat jaar nog een complete gierzwaluwkolonie in de wijk Kralingen kunnen redden door Jan en alleman te bewegen tot actie. De grondlegster van de nu zo zeer succesvolle “Rotterdamse OogstmarktNicole Hoven mocht de vogel in 2009 in ontvangst nemen. In 2010 was Jan Ochtman aan de beurt om de prijs in ontvangst te nemen. Jan is (nog steeds) de voorzitter van de stichting de Vlinderstrik en voorvechter voor het behoud van dit bijzondere stukje natuur aan de Noordrand. Jan de Haas was tot 2011 de actieve voorzitter van het Rotterdams Parkenoverleg. Bij zijn afscheid kreeg hij de vogel uit handen van toenmalig wethouder Alexandra van Huffelen en niet alleen voor zijn vrijwilligerswerk voor de parken maar ook omdat hij belangeloos Studio Hergebruik had opgericht en uitgebouwd tot een zeer populaire winkel met hergebruikkunst aan de Coolsingel. In 2012 was het weer een hele groep die (kleine) vogels in ontvangst mocht nemen: de milieucoaches die in de Rotterdamse wijken voorlichting geven over energiebesparing en duurzaamheid.

De (mede)oprichtster van energiecoöperatie Blijstroom Arianne Lelyveld mocht de Groene Vogel in 2013 in ontvangst nemen en in 2014 kwam wethouder Joost Eerdmans de vogel uitreiken aan de vrijwilligers van de Voedseltuin en zoals al gezegd. In 2015 ging de vogel naar de vrijwilligers van de Carnissetuin. Jaap Faber, de voorzitter van de huurdersvereniging IJsselmonde en voorzitter Lex Stello van de VVE Mullerpier kregen de vogel in 2016 vanwege hun enorme inspanning om de huur – en VVE-complexen te verduurzamen. Het (jonge) vrijwilligersteam van het Rotterdams Klimaat Initiatief ontving de Groenevogel in 2017 tijdens het ‘Kolendebat’. Vorig jaar mochten de vrijwilligers van Vogelopvang Karel Schot en De Houtsnip de prijs in ontvangst nemen. Zij kregen hem uit handen van wethouder Bert Wijbenga

Jan Meijer
Beeldend kunstenaar Jan Meijer maakt de Groenevogel als sinds 2004. Een kunstwerkje gemaakt van een boomstronk of tak in de vorm van een vreemde vogel. Naast dit natuurlijke kunstwerkje ontvangen de winnaars van de vogel ook nog een geldbedrag.

Groeneconferentie over Rotterdam in de toekomst | 18 december

Tijdens de 15de Groeneconferentie gaan we op zoek naar visie. Visie op groen, natuur en het verkeer in Rotterdam. Er zijn veel plannen voor groene boulevards, vele hectaren extra groen en andere vormen van mobiliteit. Maar is er samenhang? Zit er een visie achter deze plannen? Hoe ziet Rotterdam er in de toekomst uit?

We praten er over met bewoners, wetenschappers, politici en plannenmakers tijdens de 15de Groeneconferentie in Rotterdam.  Woensdagavond 18 december vanaf 19.30 uur in Arminius, aanmelden via www.groeneconferentie.nl

Presentatie: Suzanne Mulder (RTV Rijnmond).

Met Professor Derk Loorbach (DRIFT, Erasmus Universiteit), stadsecoloog Niels de Zwarte (Bureau Stadsnatuur Natuurhistorisch Museum), Robbert de Vrieze (Groene connectie en Stadslab Luchtkwaliteit), Arno Bonte (wethouder Duurzaamheid), Anke Griffioen, Jeanne Hogenboom (coalitie Gezond Verkeer & B.O.O.G. Bewoners- en Ontwikkelings Organisatie ‘s-Gravendijkwal).

Columnist: Inge Janse.

Uitreiking: Groenevogel vrijwilligersprijs en de groene pluim voor de groenste overheidsdienaar van 2019.

 

 

Plan B(oom) voor 10 miljoen extra bomen

De Postcode Loterij gaat de aanplant van 10 miljoen bomen in Nederland mogelijk maken met een extra schenking van 2.250.000 euro aan de Natuur en Milieufederaties,. De federaties gaan hierin samenwerken met de Gezonde Stad Amsterdam, Duurzaam Den Haag en het Rotterdams Milieucentrum. Men wil met het ‘Plan Boom’ werken aan een gezond klimaat in een groene omgeving.

De aanplant van bomen in tuinen, bermen, plantsoenen, bedrijventerreinen en in het buitengebied verkleint de CO2-uitstoot maakt de leefomgeving mooier, groener, frisser en gezonder.

10 miljoen bomen
Zo’n 20 procent van de opwarming van de aarde wordt veroorzaakt door ontbossing. Er zijn steeds minder bomen om CO2 op te nemen uit de lucht. Ook Nederland ontbost nog steeds en daar willen de organisaties iets aan doen. Een boom bindt gemiddeld 1 ton CO2 in 50 jaar tijd. Tien miljoen bomen kunnen dus 10 miljoen ton CO2 binden. Daarbij zijn bomen een oplossing voor zoveel meer dingen: ze leveren een bijdrage aan biodiversiteit, hebben een positief effect op de gezondheid, op een schone leefomgeving en dragen bij aan ons geluksgevoel.

Voor en door burgers
De ambitie is om het naar schatting 344 miljoen aantal bomen in Nederland de komende vier jaar met zo’n 3% extra bomen uit te breiden. Plan Boom is bedoeld voor en door burgers. Door bomen te planten in onze eigen omgeving kan iedereen een bijdrage leveren aan een beter klimaat.

Dankzij de deelnemers van de Postcode Loterij

De Natuur en Milieufederaties mogen als vaste beneficiënt sinds 1996 rekenen op jaarlijkse ondersteuning van de Postcode Loterij. De bekendmaking van deze extra schenking aan de Natuur en Milieufederaties is gedaan in aanloop naar het Goed Geld Gala van de Postcode Loterij maart 2020. Dan maakt de Loterij bekend welk bedrag zij in totaal dankzij haar deelnemers aan goededoelenorganisaties kan schenken. De helft van de inleg van deelnemers aan de Postcode Loterij gaat naar goede doelen op het gebied van mens en natuur. Vorig jaar was dit een totaalbedrag van ruim 357,5 miljoen euro voor een betere wereld. 

Ruim 1500 mensen liepen mee met de klimaatmars Rotterdam

Ruim 1500 mensen liepen mee met de Rotterdamse klimaatmars, de grootste mars in de havenstad tot nu toe. Omstanders die kwamen voor de Wereldhavendagen reageerden positief op de demonstranten. Een groep van samenwerkende burgerinitiatieven, belangenverenigingen en politieke partijen deden met de mars een oproep voor progressief Rotterdams klimaatbeleid. De stoet liep over ‘de Zwaan’ richting Wilhelminapier, het hart van de Wereldhavendagen, maar men mocht van de gemeente de pier niet op.

De Rotterdamse haven, de grootste van Europa, is verantwoordelijk voor een vijfde van de totale Nederlandse CO2 -uitstoot. “We moeten de Haven bevrijden van de fossiele wurggreep”, sprak Vatan Hüzeir, van het Rotterdams Klimaat Initiatief bij de start van de klimaatmars. “Het overgrote deel van het havenbedrijf is in bezit van de gemeente. De haven is dus eigenlijk van ons! Wij eisen dat de gemeente de controle terug neemt over de klimaat- en energiestrategie van onze haven.”, aldus Hüzeir.

Marjolein Moeijes, mede-organisator van de mars: “De haven is al meer dan 150 jaar een begrip in Rotterdam en altijd onderhevig geweest aan verandering. De realiteit van klimaatverandering vraagt erom dat de haven nu fossielvrij wordt. Nu is de haven vooral sterk in kolen, olie, en gas. Als het aan ons ligt pakt de gemeente de grote vervuilers aan, wordt de fossiele energie uitgefaseerd, en de uitstoot van de haven drastisch verlaagt. Onze gemeenteraad moet kortom de leiding nemen en ruimte creëren voor een nieuwe en schone Rotterdamse haven.

Europarlementariër Kim van Sparrentak zegde toe zich in Brussel hard te maken voor groene scheepvaart en een duurzamere Rotterdamse Haven. Margot Kranenburg van FNV Rotterdam riep aan het einde van de mars op tot het opzetten van een ‘kolenfonds’, waarmee havenarbeiders begeleid worden naar een baan in de hernieuwbare energiesector. Ze riep daarnaast namens de vakbond ook op om mee te doen aan de (internationale) Klimaatstaking op vrijdag 27 september in Den Haag.

Vatan Hüzeir speech Rotterdamse Klimaatmars, 8 september 2019

“Beste mensen, mijn naam is Vatan Hüzeir, en namens het Rotterdams Klimaat Initiatief, de burgerbeweging die sinds 2016 al in actie komt tegen klimaatverandering in onze stad, in onze regio, heet ik jullie allemaal heel erg welkom bij de nieuwste editie van de Rotterdamse Klimaatmars!
Het is geweldig om jullie hier te zien. Want laten we maar meteen duidelijk zijn. Wij zijn hier niet voor de leuk, of omdat het onze hobby is, of omdat we toch al vrij waren vandaag.

Nee. Dit, is geen, grap.

Vandaag nemen wij onze verantwoordelijkheid als burger. Vandaag eisen wij dat onze gemeente de regie terugpakt over het falende klimaat- en energietransitiebeleid van het Havenbedrijf Rotterdam!
Laten we er geen doekjes omheen winden. Zoals het er nu voor staat is de Haven medeplichtig aan klimaatontwrichting. Daar, bij het Havenbedrijf, netjes in pak, daar worden de mouwen opgestroopt en de handen vuil gemaakt. Natuurlijk; jij en ik kunnen minder vliegen, afval recyclen, minder vlees eten. Maar dat is niet het probleem. Van alle uitstoot in Rotterdam komt 90% procent … 90% procent … komt van de haven. Sterker nog, de haven produceert in zichzelf, maar liefst een vijfde van alle Nederlandse CO2-uitstoot! Als Nederland wat aan het klimaat wilt doen, dan staat of valt dat bij wat er in Rotterdam gebeurt.

Dus vergis jullie niet beste mensen, de klimaatklapper, die maken we in de haven.
Die moet zijn uitstoot verlagen en de uitstoot van de industrieën aldaar. Dat lukt ze niet. Al jaren niet, de uitstoot neemt toe.
Bovendien ontwricht de haven het klimaat op allerlei andere manieren. Daar hebben ze het liever niet over tijdens de wereldhavendagen. Maar laten wij dat wel doen. Het is alleen maar eerlijk om even wat licht te schijnen op deze schaduwzijde. Juist nu.

Wat denk je bijvoorbeeld van het feit dat bossen worden gekapt, verwerkt tot houtkorrels en naar Rotterdam verscheept, om hier te worden verbrand in de kolencentrales? Slecht voor het klimaat. Die bossen halen CO2 juist uit de lucht. Toch wordt in Rotterdam bijna een miljard euro verbrand aan belastinggeld verbrand aan dit soort sjoemelhout. Wij vragen: neemt de haven verantwoordelijkheid?! Vanuit de haven worden ook enorme hoeveelheden kolen door verhandeld naar het buitenland. Rotterdam is simpel gezegd de grootste kolendealer van Europa. Bij verbranding van die kolen alleen al wordt een hoeveelheid CO2 uitgestoten die gelijk staat aan de helft van de Nederlandse CO2-uitstoot. Maar… de haven verlengde onlangs doodleuk het contract hiervoor met nog een kwart eeuw! Wij vragen: neemt de Haven verantwoordelijkheid?!

We weten ook dat het Havenbedrijf foute havens ontwikkelt in Brazilië, Oman, en Indonesië. Daarmee wil de haven nieuwe stromen opzetten aan kolen, olie, en gas van-en-naar-zichzelf, ten koste van de lokale bevolking en natuurlijke omgeving. In Brazilië gaat het ook nog eens om soja en graan waarvoor mogelijk bosrijke gebieden worden verbrand. Het havenbedrijf tuigt dus klimaatontwrichtende industrieën op en maakt er verre economieën nog decennia lang van afhankelijk. Wij vragen: neemt de Haven verantwoordelijkheid?! Nee! De haven doet dat niet. Die heeft er namelijk vooral belang bij die industrieën te behouden en te vergroten waar het nu al enorm op leunt. De fossiele energie industrie
En daar gaan wij niet mee akkoord! We moeten de haven bevrijden van de fossiele wurgreep. En wel nu.

Doen we dat, dan ondervinden wij daar zelf de gevolgen van. Tegen 2030, dat is al over tien jaar beste mensen, over tien jaar al zal Rotterdam jaarlijks meer dan 200 miljoen euro kwijt zijn aan klimaatschade. Dat is meer dan welke andere Europese kuststad dan ook. Dat verzin ik niet, dat zeggen de wetenschappoers. En dat bedrag wordt waarschijnlijk nog veel hoger door extreme weersomstandigheden.

Ik wil maar zeggen: we hebben geen luxe van tijd meer. De klok tikt door, het is al de hele tijd te laat, en doorsnoozen kost bakken geld. En de haven, de haven snurkt lekker verder.
En morgen, morgen is het weer, voor de zoveelste keer, maandag bij het Havenbedrijf … en bouwt de baas en ex-Shell man Allard Castelein gewoon verder aan een grijs imperium terwijl Rotterdam verzuipt.
Maar … en dit is een grote maar …
Het overgrote deel van het havenbedrijf is in bezit van de gemeente. Die is grootaandeelhouder. De haven is dus eigenlijk van ons!
En vandaag geven wij de gemeente het volle mandaat in te grijpen, en de controle terug te nemen over het falende klimaat en energiebeleid van de haven.
Wij hebben alvast wat ideeën voor hoe dat eruit kan zien. Die gaan we de komende tijd delen. Maar voor nu alvast een korte selectie.

1. De gemeente neemt in de statuten van het havenbedrijf op dat die zich inzet voor het leefklimaat van de stad en regio Rotterdam, ook als dit ten koste gaat van winst. Deze bepaling stond al zo in de originele statuten, maar werd later geschrapt door de gemeente zelf. Maak deze fout ongedaan. Dan wordt het in de toekomst moeilijk om nog meer nutteloze investeringen te doen in al een stervende fossiele industrie.

2. Als grootaandeelhouder gaat de gemeente meebeslissen bij de klimaat- en energiestrategie van de haven. De invloed van de gemeente gaat omhoog, de invloed van de fossiele industrie gaat omlaag. Nu kunnen haventarieven bijvoorbeeld alleen verhoogd worden als de industrie daarmee zélf instemt. Stop deze absurde situatie en verhoog eenzijdig de prijs voor klimaatontwrichtende praktijken zoals de kolenoverslag. Eind volgend jaar al kunnen deze prijzen gewoon omhoog.

Dwing tegelijkertijd transparantie af bij de politieke lobby van de industrie. Nu is het volstrekt onduidelijk wanneer welke bedrijven en lobbyclubs welke politici, ambtenaren en Havenbedrijf medewerkers ontmoeten, en waarover ze dan spreken. Dat kan niet! Anno 2019, het is twee voor twaalf.

3. Drié. Sluit de twee kolencentrales op de Maasvlakte, uiterlijk volgend jaar in 2020. Hierdoor houdt Nederland zich aan de verplichte vermindering van de co2-uitstoot in lijn met de Urgenda klimaatzaak. Sluiting is bovendien goedkoop. Het kost een gezin ongeveer vijf kopjes [koffie] per jaar.

En zo zijn er nog meer dingen die je kunt doen. Introduceer een kolentaks. Zet dus een prijs op kolen die bestemd zijn voor de export.=
En uiteraard moet er een fonds komen waarmee havenarbeiders begeleid worden naar werk in de hernieuwbare energiesector. Onze havenhelden zijn keihard nodig daar.
In dit soort maatregelen ligt de sleutel om de Haven weer dienstbaar te maken aan Rotterdam. Wij komen met de ideeën, wij komen met de mensen, wij brengen het tot hier.
Maar om dit alles te laten slagen, hebben we nog een snufje politieke wil nodig. Als die wil er is, lukt alles. En zo niet ,… dan gaan wij ervoor zorgen dat het alsnog lukt. We will make it happen.
Want zeg nou eerlijk kijk even om je heen, hoe kun je deze stad nou niet de allermooiste toekomst wensen.
Mensen, volg het Rotterdams Klimaat Initiatief online, doe mee met onze acties de komende tijd, we hebben iedereen. Het is aan ons allemaal en aan niemand anders. Ik zie u in de Mars!

Dank u wel.”

22 slimme daken in de planning als vervolg op het Slimdak010

Het Slimdak op de DakAkker krijgt 22 ‘broertjes en zusjes’. 18 slimme daken uitgerust met de ‘smartflowcontrol’ zijn besteld in Nederland (waarvan 1 in Rotterdam) en 4 in de Verenigde Staten (!). De testsite voor plattedaken op Het Schieblock is dus een ‘hit’ en een van de meest succesvolle onder de ‘Citylab010’ projecten.

Citylab010
Het groenblauwe Slimdak is een Citylab010 initiatief van het Rotterdams Milieucentrum i.s.m. de DakAkker dakboerderij en werd gerealiseerd door het bedrijf Optrigrun Benelux en de hovenier Binder groen i.s.m. een aantal dakbedrijven. Het Slimdak werd 1 juli vorig jaar geopend. Citylab010 financierde het experiment met € 74.000. Ook het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpennerwaard ondersteunde de testsite.

Het werkt!
Na de opening nam het Slimdak een enorme vlucht. Delegaties uit binnen – en buitenland kwamen afgelopen jaar in groten getale een kijkje nemen op dit digitaal aangestuurde waterbergingsdak. Doordat we konden laten zien hoe het werkt (en dat het werkt!) werden vele ontwikkelaars en bouwers enthousiast. Temeer omdat het Slimdak een businessmodel heeft. Bij nieuwbouw moet waterberging gecompenseerd worden om een bouwvergunning te verkrijgen. Met het Slimdak kan waterberging op een slimme manier op eigen dak worden opgevangen’, aldus initiatiefnemer Emile van Rinsum.

Smartflowcontrol
De zogenaamde smartflowcontrol op de testsite ‘weet’ wanneer er hoosbuien aankomen en hoeveel water er in het dak zit opgeslagen. Er is verbinding met een professioneel weerbericht. Mocht het dak vol zitten dat loost het dak ruim voor de hoosbui langzaam het regenwater dat in het dak is opgeslagen om plaats te maken voor de regenbuien in aantocht. Geheel automatisch.

3 vliegen in 1 klap
De testsite op het dak van het dakpaviljoen op de DakAkker is maar 120 m2. Toch kan dit kleine dak al zo’n 9000 liter water opslaan. Water dat goed gebruikt kan worden voor de ‘daklandbouw’ op de DakAkker. Het opgeslagen regenwater op veel grotere slimme daken kan straks ook gebruikt worden voor ‘regenwatersystemen’. Deze groenblauwe daken kunnen ook worden ingericht als groene verblijfsruimte zoals een dakpark, dakakker of daktuin. ‘3 vliegen in 1 klap‘, aldus Emile van Rinsum. ‘slimme waterberging die gezien de toenemende extremen in het weer hard nodig is, groene gebruiksdaken en waterbesparing door gebruik te maken van het regenwater in dit soort daken‘.

Test geslaagd!

Jaarverslag 2018 van het Rotterdams Milieu Centrum

Lees hier het complete jaarverslag van het Rotterdams Milieucentrum – klik op full screen – (onderaan ook te downloaden).

2018 was het jaar dat twee van onze zeer gewaardeerde bestuursleden wegvielen: Huib Poortman en Rob Lathouwers overleden. Beide bestuursleden waren bestuurders van het eerste uur en vertegenwoordigers van onze achterbangroepen in ons stichtingsbestuur: Huib vanuit ROVER en Rob vanuit de ‘groene kant’, het Natuurteam Prins Alexander. Beiden waren uiterst deskundig met een breed contactennetwerk en veel ervaring. We missen Huib en Rob zeer!

Gelukkig konden wij eind 2017 Huib Poortman nog huldigen met een bijzondere GroeneVogel tijdens de Groeneconferentie. Huib was een van de oprichters van Milieudefensie en lang actief in de Fietsersbond en ROVER. Tijdens de deelnemersraad van de stichting Rotterdams Milieucentrum in november 2018 werden drie nieuwe bestuursleden voorgesteld: Jeroen Onck, Cecile Calis en Gerard Lappee. We zijn erg blij met deze versterking!

Angelique
In 2018 verliet Angelique Vandevenne tot onze grote spijt ons team, om te remigreren naar haar geboorteland België. Angelique was de motor achter veel projecten en activiteiten, zoals BroodNodig, Zero Foodwaste, Opzuinig, ze deed de redactie van de Groene Agenda en was in de wijk een door bewoners zeer gewaardeerde docent milieucoach. Ook was Angelique een fantastische evenementenorganisator en organiseerde menig (groene)conferentie, symposia en wijkactiviteit tot in de puntjes. Haar vertrek is een flinke aderlating voor het milieucentrum. Een van de redenen voor haar vertrek was het wegvallen van de subsidiebijdrage voor de milieucoaches (opZuinig), het educatieprogramma op de DakAkker voor de basisschoolkinderen en het niet honoreren van de plannen voor het project Zero Foodwaste Rotterdam.

Digitaal ‘rampjaar’
2018 was voor ons een digitaal ‘rampjaar’, vanwege de gedwongen overstap van het domein rotterdam.nl naar een eigen domein. Sinds de start van het onafhankelijke milieucentrum in 2003 voerden we Rotterdam.nl. Dat was een van de (toenmalige) subsidievoorwaarden. Medio 2018 werden we offline gehaald. Bij een veiligheidsoperatie van de gemeente had men namelijk ontdekt dat onze domeinnaam voor een niet-gemeentelijke dienst of organisatie gebruikt werd. Het resultaat: onze website was maandenlang niet meer vindbaar. Omdat het overleg met de gemeente niet tot een oplossing leidde, stapten we over naar onze eigen domeinnaam en e-mailaccounts via www.rotterdamsmilieucentrum.nl.

opZuinig
Ook de financiering van diverse projecten zat niet mee in 2018. Vooral de mededeling dat de gemeente niet meer verder wilde met de financiering van de milieucoaches van opZuinig was een klap. Dat gold niet alleen voor ons, maar ook voor vele milieucoaches. 10 jaar lang organiseerden het Milieucentrum voor bewoners cursussen milieucoach. Zij organiseerden vervolgens weer voorlichtingsbijeenkomsten in hun eigen netwerk. Ook de bijbehorende jaarlijkse energiecafés en terugkomdagen voor milieucoaches waren leuk om te organiseren. Bovendien maakten we filmpjes met bezuinigingstips voor tv- en internetstation Open Rotterdam. De Besparingsladder van opZuinig werd een landelijke hit en uitgegeven in vele steden, zoals Den Haag en Utrecht. De cursus milieucoach (en de trainerscursus) werd ook gegeven voor de Woonbond.

Dakennie
De toekomst van ons educatieprogramma Dakennie kwam in 2018 ook op de tocht te staan. Ieder jaar ontvangen we zo’n 1300 kinderen op de DakAkker, in een actief educatieprogramma over voedsel, klimaat en groene daken, water en biodiversiteit. Door een eenmalig financiering van Watersensitive en het Hoogheemraadschap kunnen we het programma in het voorjaar 2019 nog aanbieden.

Parkenmaand
De 6de Parkenmaand in 2018 was zeer succesvol, met meer dan 100 activiteiten in de Rotterdamse stads – en wijkparken. Onverwacht succesvol was de opening op het Dakpark in Delfshaven, met de eerste Groenrede(n), uitgesproken door Wim Pijbes. Het was mooi dat de Parkenmaand werd afgesloten met een ‘groensymposium’ die vooral door Stadsbeheer werd georganiseerd. In 2018 ontvingen we € 10.000 van Stadsbeheer voor de Parkenmaand. De Parkenmaand is een nieuw Rotterdams evenement van betekenis geworden, en daarmee zeker voor herhaling vatbaar.

Parkenoverleg
Het Rotterdamse Parkenoverleg blijft groeien. 25 parken worden vertegenwoordigd door actieve bewoners, die een aantal keer per jaar bij elkaar komen om met name kennis uit te wisselen. De drijvende kracht hierachter is Wouter Bauman, samen met voorzitter Marius Huender.

Gezond Verkeer
Een coalitie rond mobiliteit en luchtkwaliteit kreeg in 2018 een naam: de coalitie Gezond Verkeer. Deze coalitie ontstond mede door onze werkconferentie Luchtkwaliteit in 2016 en de al bestaande samenwerking tussen bewonersgroepen, Milieudefensie Rotterdam, ROVER en Fietsersbond. Eind 2018 stelde de coalitie de ‘10x voor gezond verkeer 010’ op, een nieuw 10-puntenplan voor wethouder mobiliteit Judith Bokhove. De coalitie wordt vanuit het Milieucentrum getrokken door Emile van Rinsum, samen met Gerard Lappee.

Slimdak
Op 1 juni 2018 werd het Slimdak feestelijk geopend door wethouder Visser.
Het ‘slimste dak van Nederland’ werd gefinancierd vanuit Citylab010 en deels door het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpennerwaard. Het Slimdak is een innovatieve testsite voor (slimme) groen-blauwe daken. Het dak kwam tot stand vanuit een brede samenwerking met bedrijven, en werd gesponsord door het bedrijfsleven. De projectleiding was in handen van Emile van Rinsum en Wouter Bauman van het Rotterdams Milieucentrum.

DakAkker
De DakAkker bovenop Het Schieblock blijft een gewilde plek. Duizenden bezoekers en ruim 100 excursiegroepen bezochten in 2018 deze grootste dakboerderij van Nederland (en een van de grootste in Europa). De DakAkker wordt beheerd door een groep van 15 vrijwillige dakboeren, ondersteund door Wouter Bauman.
Voor de DakAkker op Het Schieblock is een aparte (beheer)stichting opgericht. De inkomsten van dakverkoop, excursies en evenementen gaan naar deze stichting, maar ook de uitgaven voor het beheer zijn uiteraard voor deze stichting. Een beperkt aantal uren wordt nog vanuit het Milieucentrum ingezet voor de ondersteuning van het vrijwilligersteam en de promotie van deze testsite voor stadslandbouw en waterberging.

In september 2018 is ook van start gegaan met het voorstel om het beheer formeel te regelen in een beheerovereenkomst tussen de stichting DakAkker en de eigenaar van het gebouw, de gemeente Rotterdam. Eind 2018 zat hier helaas nog geen schot in.

Groepenondersteuning
Het Rotterdams Milieucentrum is opgericht ter ondersteuning van groepen die aan de slag gaan met milieu, natuur en duurzaamheid. Ook in 2018 waren er legio contacten met actieve (bewoners)groepen in de stad. Soms was dit contact (zeer) intensief, soms betrof het alleen een kort advies of doorverwijzing. Met name vrijwilligersgroepen kunnen daarnaast een beroep doen op de ‘groepenpot’, waaruit kleine bedragen kunnen worden aangeboden voor campagnes, bijeenkomsten, websites en oprichtingskosten.

Groeneagenda
De Groene Agenda groeide in 2018 vanuit haar website www.groeneagenda.nl verder op sociale media. De groene agenda is ook te vinden op Facebook, Twitter en Instagram. Hierdoor kunnen de groene activiteiten op verschillende media worden bekeken, wat meer bezoekers oplevert voor de aanbieders van de activiteiten.

Groeneconferentie
Het thema van de Groeneconferentie 2018 was water en de waterschapsverkiezingen. Ook werden de groene vogel en de groene pluim uitgereikt, een traditie die we erin houden. Tijdens de Groeneconferentie werd ook het eerste verkiezingsdebat voor de waterschapsverkiezingen georganiseerd. De conferentie was wederom drukbezocht.

Landelijk
Landelijk is het milieucentrum actief rond recycling en statiegeld via het Recycling Netwerk. We overleggen daarom regelmatig met onze collega’s in Den Haag en Amsterdam (van Duurzaam Den Haag en Gezonde Stad) en de landelijke koepel van natuur- en milieufederaties.

Het hele verslag is ook als PDF. te downloaden:

RMC.werkverslag2018.7MB

De nieuwe groene daken subsidie ‘te plat’ en ‘te krap’

Goed dat er jaren een groene daken subsidie is in Rotterdam. Hierdoor is met 235.000 m2 (volgens sommigen zelfs veel meer) onze stad ‘groene daken hoofdstad van Europa’ geworden met een aantal prachtige iconen zoals de DakAkker en Slimdak op het Schieblock, het Luchtpark op de Hofbogen en het Dakpark in Delfshaven.

Jammer dat de nieuwe subsidiebijdrage voor een groendak door de gemeente nu fors wordt verlaagd en ‘waarom niet een hoger bedrag voor daken die meer water bergen en biodiversiteit hebben. Dan daag je gebouweigenaren uit om daken aan te leggen die echt iets doen voor de stad’, schrijft het Rotterdams Milieucentrum aan het college van Burgemeester en wethouders (zie de brief onderaan). Het milieucentrum vreest dat bij het ontbreken van een aannemelijke financiële impuls het animo voor groene daken zal gaan afnemen in Rotterdam.

Rotterdam: €15
De groene daken subsidie was € 25 per m2 en gaat nu naar € 15. Het milieucentrum de nieuwe subsidieregeling ‘te plat’, er mag meer differentiatie worden toegepast. Gebouweigenaren krijgen dan voor een groenblauw retentiedak met een grotere waterbergingscapaciteit en meer biodiversiteit dan een normaal sedumdak meer subsidie per m2. Zo zijn gebouweigenaren te stimuleren tot aanleg van daken die meer ‘doen voor de stad’. MEER waterberging (goed tegen piekbuien en wateroverlast) en MEER variatie in de beplanting (goed voor de biodiversiteit) = MEER subsidiebijdrage.

Hittestress
De afgelopen jaren heeft de subsidiemaatregel voor groenedaken velen in staat gesteld een groendak aan te leggen met alle voordelen voor onze stad van dien, zoals: verkoeling en het tegengaan van het hittestress effect, de waterberging in het kader van de klimaatadaptatie en zeker ook de verhoging van de biodiversiteit. Naast alle voordelen die groendaken voor de gebouwen zelf opleveren.

Koploper
Rotterdam neemt door het vooruitstrevende Rotterdamse groenedakenbeleid een unieke internationale koppositie in voor wat betreft het aantal begroeide daken en ook enige spraakmakende iconen zoals de DakAkker, het Luchtpark op de Hofbogen, het Dakpark in Delfshaven en de Slimdak.

Verdichten
Het aantal m2 bruikbaar platdak in Rotterdam is aanzienlijk. De aanleg van meer groene daken op dit gigantische oppervlak kan een welkome bijdrage bieden aan het veerkrachtiger en klimaatbestendiger maken van onze stad. Tevens biedt het aantal m2 platdak een mogelijkheid tot de aanleg van meer gebruiksgroen en dus groene buitenruimte in een stad die zich steeds meer gaat verdichten.

België
Elders wordt deze differentiatiemethode al gehanteerd, in België gaat men uit van het aantal liters (regen)water dat op een groendak geborgen kan worden en de gemeente Den Haag werkt met een puntenstelsel waarin bijvoorbeeld een sedumdak minder scoort dan een intensiever ‘natuurdak’.

Amsterdam € 50
In Amsterdam is in de nieuwe subsidieregeling een minimum waterbergingseis van 30 liter per m2 opgenomen. Daarnaast wordt er gewerkt met een puntensysteem voor biodiversiteit, zichtbaarheid, waterberging. Het maximum subsidiebedrag in Amsterdam is € 50 per m2 voor een dak dat 50 liter per m2 of meer kan bergen. Het minimale bedrag per m2 is € 30, vanaf de ondergrens van 30 liter per m2. De subsidie wordt gemaximeerd op 50% van de totale aanlegkosten. Nieuw is in de Amsterdamse regeling voor 2019 is de biodiversiteitsbonus. Als het op­per­vlak­te van het dak voor 50% of meer uit (in­heem­se) gras­sen, krui­den en strui­ken en min­der dan 50% uit se­dum bestaat, kunnen de Amsterdammers maxi­maal een bedrag € 10,- meer krij­gen per m2.

Nieuwe gebouwen
Voor nieuwe gebouwen kan de (lokale) overheid ons inziens groene retentiedaken meer ‘afdwingen’ door aan het gebouwontwerp strengere voorwaarden te stellen in het vergunningentraject; onder andere door een directe koppelingen te maken met de thema’s wateroverlast, hittestress, verdroging, koeling en biodiversiteit worden slimme  – & groene – retentiedaken ook financieel gezien een zeer efficiënt middel om aan deze voorwaarden voor de vergunning(en) te voldoen. Dan zijn allerlei maatregelen zoals bergingstanks en infiltratievoorzieningen namelijk geen goedkoper alternatief meer voor slimme retentiedaken, omdat de meerwaarde hiervan optimaal en integraal wordt erkend. Koppel je deze kans aan door te voeren kostenbesparingen voor, tijdens en na de bouw  dan krijgen we werkelijk iets in beweging in Rotterdam!

Rotterdams weerwoord
In het gemeentelijke klimaatprogramma ‘Rotterdams Weerwoord’ staan ambitieuze doelstellingen ten aanzien van groene daken. “Als de gemeente Rotterdam wil dat groene daken zo’n grote rol gaan spelen in het klimaatbestendig maken van de stad, is er meer nodig dan deze ééndimensionale, te zuinige en te voorzichtige stimulering”, aldus het milieucentrum.

Lees de brief aan het college van Burgemeester en Wethouders over de groenedaken:
CollegeBenW.groenedaken.V2.brf